شناسایی و ارزیابی ریسک پروژه‌های آبزی‌پروری به روش ترکیبی دلفی و دیمتل فازی (مطالعه موردی: شهرک شیلاتی مهرگان استان هرمزگان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت سیستم و علوم تصمیم، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه آموزشی مدیریت تولید و عملیات، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، یزد، ایران.

چکیده

پروژه‌های آبزی‌پروری به‌دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فرد، پیچیدگی‌ها و محیط نامشخص، با تعداد زیادی عدم‌قطعیت همراه هستند، بنابراین شناسایی و ارزیابی ریسک پروژه‌های آبزی‌پروری به‌دلیل عدم‌قطعیت‌های فراوان از اهمیت زیادی برخوردار است. با توجه به اهمیت مدیریت ریسک، در پژوهش حاضر هدف آن است که ریسک‌های پروژه آبزی‌پروری با به‌کارگیری روش دلفی فازی شناسایی شوند، سپس با به‌کارگیری روش دیمتل فازی، روابط علّی و معلولی بین ریسک‌ها و وزن آن‌ها تعیین شود. لذا نخست با به‌کارگیری روش دلفی فازی، ریسک‌های مهم پروژه آبزی‌پروری شناسایی شده و در گام دوم به‌منظور تعیین روابط بین ریسک‌ها و اولویت‌بندی آن‌ها از روش دیمتل فازی بهره گرفته شده است، همچنین پژوهش حاضر از منظر هدف، پژوهش کاربردی است، چراکه به مدیران در تصمیم‌گیری کمک می‌کند. جامعه آماری این پژوهش شامل تمام کارشناسان خبره به آبزی‌پروری و پروژه مورد مطالعه در سازمان شیلات ایران است. روش گردآوری داده‌ها شامل مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه و پرسشنامه است. در مرحله تحلیل، نخست با روش دلفی فازی تعداد 6 ریسک اصلی و 18 ریسک فرعی با به‌کارگیری نظرات خبرگان تأیید شدند. در مرحله دوم، روابط علّی و معلولی و وزن ریسک‌های انتخاب‌شده، با روش دیمتل فازی تعیین شد. مطابق با نتایج به‌دست‌آمده از بین ریسک‌های اصلی، ریسک مدیریتی و منابع با وزن 3024/0 رتبه اول را کسب کرده است، همچنین ریسک‌های زیرساخت با وزن 2719/0 رتبه دوم و ریسک اقتصادی با وزن 1857/0 رتبه سوم را کسب کردند. بر اساس این یافته‌ها، اتخاذ راهکارهایی همچون تقویت زیرساخت‌ها، بهبود مدیریت و بهره‌برداری، تدوین نقشه‌های دقیق مهندسی، توسعه منابع انسانی، مدیریت انرژی و آب، استفاده از فناوری‌های نوین، تنوع‌بخشی به بازارها و کاهش وابستگی به عوامل خارجی برای کنترل و کاهش ریسک‌های شناسایی‌شده ضروری است.

کلیدواژه‌ها