ایران با وجود منابع گسترده انرژی، با چالش ناترازی انرژی و توسعه نابرابر منطقهای مواجه است؛ توزیع نامتوازن منابع و فرصتهای اقتصادی و اجتماعی موجب افزایش فقر و محدودیتهای توسعه در برخی مناطق شده است. استان کهگیلویه و بویراحمد، با ذخایر غنی گاز طبیعی و نرخ بالای بیکاری، نمونهای از این نابرابریهاست. میدان گازی مختار، بهعنوان یکی از منابع راهبردی کشور، میتواند فرصت بالقوهای برای جبران ناترازی انرژی و ارتقای توسعه محلی فراهم کند. این مطالعه با استفاده از تحلیل دادههای میدانی و چارچوب MCDA/ELECTRE III، آثار اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی توسعه و عدم توسعه میدان گازی را بررسی کرد. یافتهها نشان دادند که گزینههای توسعه کامل و محدود، بیشترین مزایای اقتصادی و اجتماعی را فراهم میکنند، از جمله افزایش درآمد خانوار، اشتغال، توسعه زیرساختها و توانمندسازی مهارتی، در حالی که آسیبهای زیستمحیطی و اجتماعی نیز بهویژه آلودگی هوا و آب، فرسایش خاک و تخریب پوشش گیاهی بهطور قابل توجهی رخ میدهد. گزینه عدم توسعه، از نظر زیستمحیطی و اجتماعی کمترین آسیب را دارد، اما مزایای اقتصادی-اجتماعی را از دست میدهد. تحلیل ادراک جوامع محلی نشان داد که برداشتها به درآمد، سطح تحصیلات و نوع شغل پاسخدهندگان بستگی دارد و دو پارادایم کلی را آشکار میکند: پارادایم حمایتی که بر منافع اقتصادی و فرصتهای شغلی تمرکز دارد و پارادایم انتقادی که بر پیامدهای زیستمحیطی و اجتماعی منفی تأکید میکند. این مطالعه بر لزوم مشارکت فعال جوامع محلی در تصمیمگیریها، توزیع عادلانه منافع و مدیریت پیامدهای زیستمحیطی تأکید دارد و نشان میدهد که اتخاذ رویکرد عدالت محورانه، همراه با برنامههای توانمندسازی محلی، میتواند توسعه پایدار و فراگیر انرژی را تسهیل کند. یافتهها چارچوب ارزشمندی برای طراحی سیاستهای انرژی ارائه میدهند که هم منافع اقتصادی-اجتماعی را افزایش و هم آثار منفی محیطزیستی و اجتماعی را کاهش میدهد و در نهایت به کاهش ناترازی انرژی در ایران کمک میکند.
کیانی, محمدعلی و حیدری, بهاره . (1405). ارزیابی اثرات اقتصادی، اجتماعی، و محیطزیستی میدان گازی مختار بر حکمرانی انرژی. حکمرانی منابع طبیعی, 3(1), -. doi: 10.22059/jnrg.2026.393625.1032
MLA
کیانی, محمدعلی , و حیدری, بهاره . "ارزیابی اثرات اقتصادی، اجتماعی، و محیطزیستی میدان گازی مختار بر حکمرانی انرژی", حکمرانی منابع طبیعی, 3, 1, 1405, -. doi: 10.22059/jnrg.2026.393625.1032
HARVARD
کیانی, محمدعلی, حیدری, بهاره. (1405). 'ارزیابی اثرات اقتصادی، اجتماعی، و محیطزیستی میدان گازی مختار بر حکمرانی انرژی', حکمرانی منابع طبیعی, 3(1), pp. -. doi: 10.22059/jnrg.2026.393625.1032
CHICAGO
محمدعلی کیانی و بهاره حیدری, "ارزیابی اثرات اقتصادی، اجتماعی، و محیطزیستی میدان گازی مختار بر حکمرانی انرژی," حکمرانی منابع طبیعی, 3 1 (1405): -, doi: 10.22059/jnrg.2026.393625.1032
VANCOUVER
کیانی, محمدعلی, حیدری, بهاره. ارزیابی اثرات اقتصادی، اجتماعی، و محیطزیستی میدان گازی مختار بر حکمرانی انرژی. حکمرانی منابع طبیعی, 1405; 3(1): -. doi: 10.22059/jnrg.2026.393625.1032
)