پایداری منابع آب در حوزههای آبخیز، بهویژه در مناطق خشک و نیمهخشک ایران، یکی از چالشهای اساسی توسعه پایدار و امنیت محیطزیستی است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی مؤلفههای پایداری منابع آب در حوزه آبخیز رودخانه کر، با تأکید بر نقش موقعیت جغرافیایی (بالادست و پاییندست سد درودزن) و دیدگاه ذینفعان (کارشناسان و کشاورزان) انجام شده است. روش تحقیق از نوع کاربردی و توصیفی–تحلیلی بوده و دادهها از طریق پرسشنامه محققساخته شدهاست شامل چهار مؤلفهی اصلی محیط توانمندساز، نهادها و مشارکتها، ابزارهای مدیریت و تأمین مالی گردآوری و با استفاده از آزمونهای آماری t، من–ویتنی، فریدمن و تحلیل واریانس دوطرفه در نرمافزار SPSS تحلیل شد. نتایج نشان داد که مؤلفههای پایداری در روستاهای پاییندست نسبت به بالادست در وضعیت مطلوبتری قرار دارند و بیشترین اختلاف میان دو ناحیه به شاخصهای نهادها و مشارکتها و ابزارهای مدیریت مربوط میشود. همچنین کارشناسان در مجموع ارزیابی مثبتتری نسبت به کشاورزان از وضعیت پایداری ارائه دادند، در حالیکه کشاورزان چالشهای عملی و اقتصادی را برجستهتر میدانند. مؤلفه تأمین مالی در هر دو منطقه کمترین امتیاز را کسب کرد که بیانگر ضعف حمایتهای اقتصادی و سرمایهگذاری پایدار است. یافتهها بر ضرورت اتخاذ رویکردی مشارکتی، عدالتمحور و بومی در مدیریت منابع آب تأکید دارد، بهگونهای که ضمن تقویت زیرساختهای نهادی و مالی، نقش ذینفعان محلی در تصمیمگیریها افزایش یابد. این مطالعه الگویی نوین و انسانی برای ارزیابی پایداری منابع آب ارائه میکند که قابل تعمیم به سایر حوزههای آبخیز مشابه نیز میباشد.
زارع, محمدجعفر و فخار ایزدی, نفیسه . (1405). تحلیل تطبیقی مؤلفههای پایداری منابع آب در حوزه آبخیز رودخانه کر: نقش موقعیت جغرافیایی و دیدگاه ذینفعان. حکمرانی منابع طبیعی, 3(1), -. doi: 10.22059/jnrg.2026.405911.1066
MLA
زارع, محمدجعفر , و فخار ایزدی, نفیسه . "تحلیل تطبیقی مؤلفههای پایداری منابع آب در حوزه آبخیز رودخانه کر: نقش موقعیت جغرافیایی و دیدگاه ذینفعان", حکمرانی منابع طبیعی, 3, 1, 1405, -. doi: 10.22059/jnrg.2026.405911.1066
HARVARD
زارع, محمدجعفر, فخار ایزدی, نفیسه. (1405). 'تحلیل تطبیقی مؤلفههای پایداری منابع آب در حوزه آبخیز رودخانه کر: نقش موقعیت جغرافیایی و دیدگاه ذینفعان', حکمرانی منابع طبیعی, 3(1), pp. -. doi: 10.22059/jnrg.2026.405911.1066
CHICAGO
محمدجعفر زارع و نفیسه فخار ایزدی, "تحلیل تطبیقی مؤلفههای پایداری منابع آب در حوزه آبخیز رودخانه کر: نقش موقعیت جغرافیایی و دیدگاه ذینفعان," حکمرانی منابع طبیعی, 3 1 (1405): -, doi: 10.22059/jnrg.2026.405911.1066
VANCOUVER
زارع, محمدجعفر, فخار ایزدی, نفیسه. تحلیل تطبیقی مؤلفههای پایداری منابع آب در حوزه آبخیز رودخانه کر: نقش موقعیت جغرافیایی و دیدگاه ذینفعان. حکمرانی منابع طبیعی, 1405; 3(1): -. doi: 10.22059/jnrg.2026.405911.1066
)